Türkiye Kupası veya sponsorluktan dolayı verilen isim olan Ziraat Türkiye Kupası, Türkiye Futbol Federasyonu bünyesi içerisinde 1962 senesinden bu zamana kadar düzenlenen ulusal kupa organizasyonu olarak karşımıza çıkmaktadır. 2014-2015 yılı sezonları itibari ile birkaç statü değişikliğine gidilmiştir.
İlk sezonu 1962-1963 senesinde oynanan, Ziraat Türkiye Kupası için toplamda 158 adet takım mücadele etmiştir. Son şampiyonu ise Sivasspor olarak kayıtlara geçmiştir. Bununla beraber en başarılı takım 18 kez kupa almış olan Galatasaray’dır.
1962 ve 1963 sezonundan bu zamana kadar aralıksız bir şekilde düzenlenmiş olan organizasyonun o seneler içerisinde kullanılan ilk adı Türkiye Kupası idi. Daha sonraki süreç içerisinde 1980 ve 1981 sezonundan başlayarak, 1992 ve 1900’daki 13 sezonuna varıncaya kadar Federasyon Kupası şeklinde isim değişikliğine gidildi.
Fakat 1992 ve 1993 sezonundan itibaren, 2005 ve 2006 sezonu sonuna kadar tekrardan eski ismi olan, Türkiye Kupası şeklinde anılmaya devam edildi. 2005 ve 2006 sezonundan başlayarak, Türkiye Kupası isminin önüne sponsorlarının da ismi konulmaya başlandı. Kupa 2005 2006 sezonu itibari ile 2009 sezonun sonuna kadar Fortis Türkiye Kupası şeklinde anıldı. Sonrasında ise 2010 sezonu sonuna kadar Ziraat Türkiye kupa Kupası olarak değiştirildi.
İlk sezonlarda düzenlenen maçlarda çeyrek final maçlarına gelene kadar tek maçlı bir şekilde eleme sistemi yapılmaktaydı. Yarı final ve çeyrek finallerde ise çift maçlı eleme sistemi devreye giriyordu. En son final aşamasında ise o sezon içerisinde uygulanmış olan sisteme göre çift veya tek maç şeklinde oynanan final maçları ile şampiyon takımlar belirleniyordu.
Daha sonraki süreç içerisinde 2005 ve 2006 sezonu öncesinde değiştirilmiş olan sistem ile beraber, çeyrek final öncesinde beşerli takım halinde toplamda 4 adet grup oluşturuldu. Sonrasında ise gruplardan önceki eleme aşaması yine aynı şekilde tek bir maç üzerinden devam etti. Bu gruplarda puan sıralamasına göre ilk iki sıraya yerleşen takımlar çeyrek final aşamasına yükselmeye hak kazanırken, yarı final ve çeyrek final de çift maç yaparak, final aşaması tarafsız bir saha içerisinde tek maç üzerinden oynandı.
2011 ve 2012 sezonu itibariyle yapılan değişiklikler sonrasında ise grup sistemi prosedürü tamamen kaldırılarak, yeniden eski prosedüre dönüldü. Bunun sonucunda ise kupanın tümü yalnızca bir maç oynanarak toplamda 4 adet devreden oluşan aşamalar sonra sahibine verilmesi kararlaştırıldı. İlerleyen süreçlerde ise 2012 ve 2013 sezonu içerisinde belirtilmiş olan prosedürle tekrardan değişikliğe gidilerek ülke çapında bütün ligler içerisinde yer alan takımların göstermiş olduğu katılımlarla beraber, tek elemeli maçlara karar verilerek toplamda 5 tur sonunda 4 takımlı, 2 adet grup belirlenip bu grup maçları sonrasında puan sıralamasına göre ilk iki sıraya yerleşen takımlara yarı finale yükseltilme hakkı verildi.
A grubunda 1 sıraya yükselmiş olan takım ile b grubunda 2 sıraya yükselmiş olan takım arasında, B grubu içerisinde 1 sıraya yükselmiş olan takım ile A grubu içerisinde 2 sıra yükselmiş olan takım arasın da müsabaka düzenlendi. Daha sonrası içini final müsabakası yarı finalde tur atlamaya hak kazanan 2 takım içerisinde tarafsız bir sahada tek maçla belirlendi.
1963 sezonundan 2019 sezonuna kadar, Galatasaray toplamda 18 şampiyonluk ve 29 kez yarı finale çıkmaya hak kazandı. 1975 sezonundan 2021 sezonları içerisinde Beşiktaş 10 kez şampiyon olurken, 22 kez yarı finale çıkmaya hak kazandı. Trabzonspor ise 1977 sezonu ve 2020 sezonları arasında 9 kez şampiyon olmaya hak kazanırken, yarı finale 19 kez çıktı. Fenerbahçe ise 1968 ve 2013 sezonları içerisinde toplamda 6 adet şampiyonluk 33 adet yarı final turuna çıkmıştır.
Bununla birlikte bu zamana kadar Kocaelispor, Göztepe, Gençlerbirliği ve Ankaragücü toplamda 2 adet şampiyonluğu varken, Bursaspor Eskişehirspor, Kayserispor, Sakaryaspor, Konyaspor ve Sivasspor ise birer kez şampiyonluk almışlardır. Antalyaspor, Başakşehir, Samsun spor, Boluspor, Adana Demirspor Kayseri Erciyesspor, Mersin İdman Yurdu, Alanyaspor, Denizlispor gibi takımların ise şu ana kadar herhangi bir şampiyonlukları yoktur. Galatasaray ise bu süreç içerisinde en çok kazanan takım ve art arda en çok kazanan takım şeklinde kayıtlara geçti.
Bu site çerezleri kullanmaktadır.